EZ Clap Coaching

In de beweging van transformaties om een snelle, wendbare organisatie te creëren zijn coaching en de bijbehorende competenties van essentieel belang. Het is niet altijd makkelijk om een nieuwe manier van werken te begrijpen en effectief te omarmen. Er ontstaan hulpvragen – het initiatief van het veranderen ligt bij de betrokkenen. Effectieve coaches kunnen helpen om met verandering om te gaan op de verschillende niveaus van een transformatie – op individueel, team & cluster en organisatorisch niveau. Dit is blog twaalf binnen de serie “Coaching & (enterprise) agility” waarin we dieper in gaan op “De bewustwording bevorderen & groei faciliteren”.

Wat zorgt ervoor dat jij volledig aangaat? Wat moet iemand doen om de juiste snaar bij jou te raken? Binnen de coaching richten we ons veelal op de coaching relatie en het stellen van doelen. Maar we willen ook de bewustwording bevorderen en de groei maximaal faciliteren. In deze blog verdiepen we verder in deze elementen, alsook in een handig model om je hierbij te helpen, het four square coaching model van Hicks.

Bewustwording bevorderen

Het bevorderen van bewustwording ligt in de kern van effectieve coaching. Het begint met het besef van de coachee zijn eigen waarden en overtuigingen. Dit bewustzijn ontstaat door het stellen van reflectieve vragen, waarmee we de onderliggende behoeften en aannames van de coachee kunnen onderzoeken. Als coaches moeten we spiegelen, feedback geven en taal effectief inzetten. De focus ligt volledig bij de coachee, met ruimte voor reflectie en een tempo dat bij hen past.

Het faciliteren van groei draait om het definiëren van doelen en acties in haalbare stappen. Het is cruciaal om de juiste omvang van de stap te bepalen: te groot kan leiden tot weerstand, terwijl te klein de coachee niet uitdaagt. Het uitdagen van denkgewoonten en routines kan leiden tot inzichten en zelfs ‘aha’-momenten. Dit gebeurt vaak door vragen die gericht zijn op patronen, gedrag, overtuigingen en interacties met anderen.

Een van de uitdagingen ligt in onze primitieve systemen, die efficiënt zijn maar vastzitten in habit loops. Deze bestaan uit een trigger, een routine en een beloning, en kunnen moeilijk te doorbreken zijn. Een voor de hand liggend voorbeeld is stoppen met ongezonde gewoontes, zoals roken. Het doorbreken van een habit loop vereist de inzet van de prefrontale cortex, een deel van ons brein dat exit-strategieën kan uitdragen. In andere woorden, als we ons kunnen bedenken dat een andere routine wel eens een grotere beloning zou kunnen geven, zijn we eerder bereid om nieuwe dingen te proberen. Dat houdt echter niet in dat de coachee daarmee ineens stopt met de oude gewoonte en nieuwe gewoontes kan oppakken. Dit kost tijd – en hoe langer men een gewoonte heeft ‘ingesleten’ in het brein, hoe groter de kans dat het ook langer gaat duren om dit patroon te veranderen.

In coaching kan priming worden gebruikt om iemand voor te bereiden op verandering. Door bepaalde vragen te stellen of onderwerpen te verkennen, kan de coachee onbewust worden gestimuleerd om meer open te staan voor specifieke ideeën of nieuwe manieren van denken. Het kan helpen bij het ontrafelen van patronen, gedrag of overtuigingen die mogelijk van invloed zijn op de manier waarop de coachee situaties ervaart of benadert.

Stel, een coachee heeft moeite met het nemen van beslissingen en vertoont vaak uitstelgedrag. Als coach zou je het concept van priming kunnen toepassen door de coachee te vragen om gedurende een week aantekeningen te maken telkens wanneer ze voor een keuzemoment staan en deze uitstellen. Na deze week bekijk je samen deze notities om patronen te ontdekken. Door deze oefening wordt de coachee zich meer bewust van de situaties die leiden tot uitstelgedrag. Het helpt hen om te identificeren welke cues of triggers dit gedrag teweegbrengen. Dit bewustzijn kan leiden tot meer controle over reacties en gedrag in vergelijkbare toekomstige situaties.

Het faciliteren van groei van de coachee

Om groei te stimuleren, is het cruciaal om de coachee in de ‘stretch zone’ te brengen, waar uitdagingen haalbaar blijven. Het brein haakt namelijk snel af als de uitdaging te groot lijkt. Daarom moeten we de coachee helpen om doelen te stellen en obstakels te identificeren.

Mental contrasting is een techniek die vaak wordt gebruikt in coaching om de coachee te helpen zijn of haar doelen te behalen. Bij deze techniek vraagt de coach de coachee om zich voor te stellen dat hij of zij het doel heeft bereikt en om dit zo levendig mogelijk voor te stellen. Daarna vraagt de coach de coachee om zich te concentreren op obstakels die het bereiken van het doel in de weg staan. Hierbij kan de coach vragen stellen als: “Wat staat er in de weg om dit doel te bereiken?” of “Wat kan er misgaan bij het behalen van dit doel?”

Door te richten op zowel de doelen als obstakels wordt de coachee geholpen om realistisch te blijven over wat er nodig is om het doel te bereiken. Het kan ook helpen om de coachee te motiveren om actie te ondernemen en om een plan te maken om de obstakels te overwinnen. Door het formuleren van specifieke plannen om de obstakels te overwinnen, kan de coachee zich beter voorbereiden op situaties waarin hij of zij mogelijk wordt geconfronteerd met deze obstakels. Dit voorkomt ook teleurstelling als de coachee heel enthousiast aan de slag gaat met de net opgestelde doelen zonder eerst na te denken over de mogelijk te nemen hordes op de weg daar naartoe. Op deze manier voorkomen we demotivatie en stimuleren we de motivatie van de coachee.

Daarnaast kan de implementatie-intentie techniek helpen om motivatie te creëren en doelen te behalen. Dit houdt in dat de coachee een specifiek plan maakt om een bepaald doel te bereiken, waarbij hij of zij bepaalt welke acties genomen zullen worden als een bepaalde situatie zich voordoet. Bijvoorbeeld: “Als ik ’s ochtends opsta, zal ik eerst 10 minuten mediteren voordat ik mijn telefoon check.” Dit helpt de coachee om zich voor te bereiden op mogelijke obstakels en zich bewust te worden van wat hij of zij moet doen om het doel te bereiken. Implementatie-intentie kan ook helpen om de motivatie te vergroten, omdat het de coachee helpt om concreet te maken wat hij of zij wil bereiken en hoe hij of zij dat gaat doen. Dit vergroot het gevoel van controle en maakt het behalen van doelen haalbaarder en duidelijker.

Four square coaching model

Als coach is het een constante uitdaging om een methodiek te vinden die cliënten niet alleen ondersteunt, maar ook uitdaagt in hun groeiproces. Het Four Square Coaching Model, ontwikkeld door Dr. Robert Hicks, biedt een gestructureerde en flexibele benadering die dit evenwicht nastreeft. Het model is gebaseerd op de overtuiging dat verandering gedijt bij de juiste combinatie van ondersteuning en uitdaging in vier domeinen: gedachten, acties, ondersteuning en uitdaging. De kracht van het model schuilt in het stellen van open vragen in elk van deze gebieden. Deze vragen vormen de brug naar het verkennen van de huidige situatie van de cliënt, het identificeren van doelen, het genereren van mogelijke oplossingen en het nemen van concrete actiestappen. Laten we de vier domeinen onder de loep nemen.

Gedachten (Thought)

Dit domein richt zich op de gedachten en mentale processen van de cliënt. Als coach stel je vragen die de cliënt uitdagen om hun gedachten te verkennen. Het doel is om bewustwording te creëren over hoe de cliënt denkt, hun overtuigingen, percepties en hoe deze gedachten hun gedrag beïnvloeden. Wanneer een coachee bewust wordt van zijn gedachten (bijvoorbeeld, belemmerende overtuigingen), kan dit leiden tot inzicht in waarom bepaalde acties zijn ondernomen. Het coachen op dit verband stelt de cliënt in staat om bewuste keuzes te maken in hun gedrag, gericht op positieve verandering.

Voorbeelden van vragen:

• Welke gedachten gaan er door je heen als je aan dit doel/situatie denkt?
• Hoe beïnvloeden jouw overtuigingen je huidige aanpak?
• Zijn er bepaalde overtuigingen die je helpen of juist belemmeren in deze context?

Actie (Action)

Actie verwijst naar het gedrag en de fysieke handelingen van de cliënt. Het draait om wat ze daadwerkelijk doen of niet doen. Coaches onderzoeken dit domein door vragen te stellen die de cliënt helpen hun acties, keuzes en gedragingen te begrijpen en te evalueren. Als coach moedig je de coachee aan om zijn acties te heroverwegen en nieuwe benaderingen te overwegen. Dit proces van reflectie en heroverweging bevordert groei en ontwikkeling.

Voorbeelden van vragen:

• Wat heb je tot nu toe gedaan om dit doel aan te pakken?
• Welke stappen kun je ondernemen om dichter bij je doel te komen?
• Zijn er bepaalde acties die je vermijdt? Zo ja, waarom?

Ondersteuning (Support)

Dit domein richt zich op het bieden van een ondersteunende omgeving voor de cliënt. Het fungeert als een brug tussen interne processen (gedachten) en externe interacties (acties). Als coach help je de coachee door empathie, aanmoediging, en begrip te tonen. Dit biedt een veilige ruimte voor de cliënt om open te zijn en hulp te zoeken waar nodig. Zo creëer je een ondersteunende omgeving welke de coachee kan helpen om open te zijn over zijn gedachten, twijfels, en angsten. Door het stellen van de juiste vragen faciliteer je een dieper begrip van de innerlijke wereld van de cliënt, waardoor er ruimte ontstaat voor groei en verandering.

Voorbeelden van vragen:

• Hoe kan ik je het beste ondersteunen in dit proces?
• Wat heb je nodig?
• Waar voel je de meeste behoefte aan ondersteuning?

Uitdaging (Challenge)

Uitdaging is gericht op het aanmoedigen van groei en ontwikkeling door het stellen van uitdagende vragen. Coaches dagen de cliënt uit om hun comfortzone te verlaten, nieuwe perspectieven te verkennen en zichzelf uit te dagen om te groeien. Terwijl uitdaging groei en verandering aanmoedigt, biedt ondersteuning een veilige ruimte om deze uitdagingen aan te gaan. Het is de delicate balans tussen deze twee kwadranten die de coachee in staat stelt om buiten zijn comfortzone te treden en tegelijkertijd zich gesteund te voelen.

Voorbeelden van vragen:

• Welke nieuwe benaderingen zou je kunnen overwegen?
• Hoe kun je jezelf uitdagen om een andere kijk op deze situatie te krijgen
• Welke stap zou je kunnen zetten buiten je comfortzone om vooruitgang te boeken?

De bovenstaande vragen zijn slechts een startpunt. De kracht van het Four Square Coaching Model ligt in de flexibiliteit om vragen aan te passen aan de unieke behoeften van elke coachee en situatie. Het doel is om de coachee te stimuleren tot reflectie, bewustwording en actie, terwijl je als coach de balans vindt tussen ondersteuning en het faciliteren van groei door de coachee uit te dagen en in de stretch zone te trekken.

Wat betekent dit voor coaches in het werkveld van (enterprise) agility?

Binnen het domein van enterprise agility, waar de focus ligt op het vergroten van flexibiliteit, innovatie en aanpassingsvermogen op organisatieniveau, kan het Four Square Coaching Model toegepast worden in de individuele coaching van leiderschap. Het ondersteunt niet alleen individuele groei, maar ook de ontwikkeling van een organisatiecultuur die gericht is op voortdurende verbetering en aanpassing.

Het begrijpen van gedragspatronen, overtuigingen en gewoontes is essentieel voor coaches in het werkveld. Ze moeten in staat zijn om individuen en teams uit te dagen om nieuwe perspectieven en gedragspatronen te verkennen, wat kan leiden tot die belangrijke “aha!”-momenten. Het begrijpen van de habit loops en het gebruik van de prefrontale cortex om lekker creatief te zijn en nieuwe strategieën te ontwikkelen, is een vaardigheid die coaches in staat stelt om verandering te bevorderen op individueel niveau, en daarmee indirect op organisatorisch niveau, omdat er gewerkt wordt aan een mindset waarbij we uitdagingen niet uit de weg gaan maar in een veilige setting stapsgewijs durven aangaan.

In conclusie

In deze blog hebben we onderzocht hoe het bevorderen van bewustwording en het faciliteren van groei van essentieel belang zijn in de wereld van coaching. Bewustwording begint met het in vraag stellen van overtuigingen en het identificeren van gedragspatronen, terwijl groei wordt ondersteund door het stellen van doelen en het overwinnen van obstakels. Het “Four square coaching model” biedt een gestructureerde benadering voor het behalen van resultaten, en deze methodiek kan van waarde zijn voor coaches die individuen en organisaties willen helpen groeien en bloeien. Ben jij bewust bezig met het activeren van jouw coachees?

Context van deze blog serie

Dit is blog twaalf en tevens de laatste binnen de serie “Coaching & (enterprise) agility”. Deze schrijf ik vanuit mijn eigen perspectief als coach, en als onderdeel van team enterprise agility binnen Strict. In de vorige blog kwam “Oplossingsgericht coachen” aan bod.